روايت برآنند كه عثمان است كه ابو ذر را اولا به شام تبعيد كرد ، سپس بنا بر شكايتى كه معاويه از داد و فرياد ابو ذر در شام ، به عثمان نمود ، او را از شام به مدينه آورد و سپس او را به جهت همان كارى كه در شام مىكرد به ربذه تبعيد نمود . اصل جريان ابو ذر از اين طرف است : هنگامى كه عثمان از اموال بيت المال به مروان بن الحكم و زيد بن ثابت داد ( 1 ) ابو ذر در

--> ( 1 ) ابن ابى الحديد در اين مورد قسمتى از انگيزهء جوش و خروش ابو ذر را نقل نموده است . به همين جهت مناسب ديديم كه اين مطلب را از مورخ بزرگ مسعودى ( ابو الحسن علىّ بن الحسين بن على مسعودى وفات 346 هجرى قمرى ) نقل كنيم . اين مورخ در كتاب معروف مروج الذهب و معادن الجوهر چاپ سوم پ مصر - السعادة - المكتبة التجارية الكبرى ج 2 از صفحهء 341 تا 343 « عبد الله بن عتبة مىگويد : روزى كه عثمان كشته شد ، صد و پنجاه هزار دينار و هزار هزار ( يك ميليون ) درهم در نزد خزانه دار خود داشته و ارزش املاك او در وادى القرى و حنين و غير اينها صد هزار دينار و اسبان و شتران بسيارى از خود باقى گذاشت . ( در همين صفحه چهار سطر به آخر مانده چنين نقل مىكند : عثمان خانهء بسيار مجلل و با شكوهى در مدينه براى خود ساخت و اموال و باغها و چشمه هايى براى خود انداخته بود . ) و در روزگار عثمان جمعى از صحابه صاحب املاك و خانه‌ها شدند . زبير بن عوام خانهء خود را در بصره ساخت كه امروز هم معروف است ( سال 332 هجرى ) ( بزرگى اين خانه بقدرى است كه ) تجار و صاحباب اموال و دستگاههاى دريانوردان و غير از آنان ، در آن خانه فرود مىآيند . همچنين زبير بن عوام خانه هايى در مصر و كوفه و اسكندريه ساخت . اين همه خانه‌ها و املاك كه براى زبير ذكر كرديم ، معلوم است . مال نقد زبير بعد از مرگش پنجاه هزار دينار بوده و هزار اسب و هزار بنده و كنيز و زمينهايى كه ما در شمار شهرها ذكر كرده‌ايم ، از خود باقى گذاشت . و همچنين طلحة بن عبيد الله تيمى در كوفه خانه اى براى خود ساخت كه در اين تاريخ مشهور است و معروف به كناسه مىباشد و قيمت غلَّات ( خواربار مثل گندم و جو ) او كه از عراق به او مىرسد هر روز هزار دينار نقل شده است و گفته شده است قيمت غلات او از عراق بيش از اينها بوده است . اموال طلحه در ناحيه شراة ( يا سراة ) بيش از اينها بود كه متذكر شديم . طلحه خانهء خود را در مدينه با وسائلى ساخت كه در آن روزگار گران قيمت بود . و همچنين عبد الرحمن بن عوف زهرى خانه اى براى خود ساخت و آن را توسعه داد ( اين توسعه بايد بقدرى بزرگ با اهميت باشد كه بتواند بعنوان يك ساختمان تاريخى مطرح گردد ) عبد الرحمن در دامدارى خود صد رأس اسب و هزار نفر شتر و ده هزار گوسفند داشته است و چهار هشتم مال ( نقد ) عبد الرحمن 84000 ( دينار يا درهم ) بوده است . سعد بن ابى وقاص خانهء خود را با عقيق ساخت و ديواره‌هاى آن را مرتفع و فضاى آن را وسيع و در بالاى ديواره‌هاى خانه كنگره‌ها بنا كرد . سعيد بن المسيب مىگويد : هنگامى كه زيد بن ثابت از دنيا رفت ، طلا و نقره اى را كه از خود باقى گذاشته بود با تبرها مىشكستند . و نقد و اراضى كه از خود گذاشت به قيمت صد هزار دينار بوده است . و مقداد خانهء خود را در مدينه در محلى كه آن را جرف مىگفتند و در چند ميلى مدينه بود بنا كرد و در بالاى آن كنگره‌ها ساخت و داخل و خارج آن را گچكارى كرد . ( بايد تحقيق كرد كه آيا اين مقداد ، همان مقداد بن اسود كندى است زيرا او مردى هم رديف عمّار بود و يا قيمت اين خانه اى كه نقل شده است ، كلان نبوده است يعلى بن منبه ( يا يعلى بن منبه ) مرد و پانصد هزار دينار و اراضى و مطالباتى كه از مردم داشت بر جاى گذاشت و غير ذلك كه قيمت آنها به سيصد هزار دينار بالغ مىشد . » بايد گفت : همهء آنچه را كه ابو ذر غفارى از پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم نقل كرده است ، بدون كمترين ترديد صدق محض است ، زيرا اين جمله كه « ما أظلَّت الخضراء و لا أقلَّت الغبراء على ذى لهجة أصدق من أبى ذرّ » بطور متواتر از هر دو فرقهء شيعه و سنّى نقل شده است . از آن جمله : الاستيعاب - ابن عبد البر ج 2 ص 665 و « ج از ص 84 و كنز العمال ج 6 ص 169 و الاصاتد - ابن حجر عسقلانى ج 3 ص 64 و ج 3 ص 622 و سيد مرتضى علم الهدى از واقدى ( بنا به نقل محقق خويى در شرح كلام امير المؤمنين عليه السلام به ابو ذر ج 8 ص 247 ) روايت فوق را اصحاب حديث و بزرگان آنها با تفاوتى جزئى نقل نموده‌اند . مرحوم علامه امينى در كتاب الغدير ج 8 ص 313 از شخصيتهاى ذيل نقل مىكند : ابن سعد ( صاحب الطبقات ) ج 4 ص 168 چاپ ليدن . صحيح ترندى ج 2 ص 221 سنن ابن ماجد ج 1 ص 68 . سند احمد بن حنبل ج 2 ص 163 ، 175 ، 223 و ج 5 ص 197 و ج 6 ص 442 . مستدرك الحاكم ج 3 ص 342 . ذهبى هم اين حديث را صحيح دانسته و آن را پذيرفته است . و ج 4 ص 480 . نيز ذهبى آن را صحيح دانسته پذيرفته است ( يا تصحيح نموده است ) و مصابيح السنة ج 2 ص 228 و صفوة الصفوة ج 1 ص 240 و تميز الطيب - ابن الديبع ص 137 و مجمع الزوائد ج 9 ص 329 يك حديث ديگر هم در بارهء ابو ذر بسيار مشهور است . و آن كلام رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم است كه فرموده است : ابو ذر في امتى شبيه عيسى بن مريم في زهده ( الاستيعاب ابن عبد البرج 1 ص 83 و اسد الغابة ج 1 ص 301 .